'Deeltijdwonen biedt kansen voor krimpgebieden'

 De laatste jaren worden in een aantal regio’s in Nederland de gevolgen van bevolkingsdaling steeds duidelijker zichtbaar. Vooral hoogopgeleiden trekken er weg, voorzieningen verdwijnen. Toch ziet hoogleraar demografie Jan Latten van de Universiteit van Amsterdam kansen voor krimpgebieden. Deze regio’s bezitten namelijk ingrediënten voor mensen die op twee plekken willen wonen. De overheid zal dit volgens hem wel moeten stimuleren en faciliteren.

Volgens hoogleraar demografie Jan Latten (UvA) reizen met name hoog opgeleiden veel voor hun werk: “Je ziet bij de kenniselite, zo noem ik het maar even, hoge mobiliteit als het om werk gaat: veel reizen is geen bezwaar om die beoogde specialistische baan te krijgen.” De grote steden trekken veel mensen aan, met als gevolg dat de huizen daar almaar duurder worden. Een deel van de hoogopgeleiden zal zeker overwegen hun huis in de stad in te ruilen voor een pied-à-terre in de grote stad en een groter huis buiten de Randstad.

Er zijn volgens de hoogleraar verschillende categorieën onder de ‘bi-lokalen’. “Er zijn meer nieuwe leefstijlen aan het ontstaan die veel flexibeler zijn. Dertigers, die een gezin gaan vormen, maar je hebt ook de vijftigers die al uit de kinderen zijn. Hoog opgeleide tweeverdieners met voldoende inkomen om op twee plekken een huis te bezitten.” Door de digitalisering zit je bovendien veel minder vast aan het kantoor. “Als je bijvoorbeeld maar op drie van de zeven dagen reist, kun je best wat langer reizen. Dan kun je verder weg een rustige plek hebben.”

Aantrekkingskracht

Als sterke punten van het wonen in een krimpgebied noemt Latten rust, gemoedelijkheid, veiligheid. Dorpen zouden daar volgens hem dan ook sterk op kunnen inzetten. “Noem het maar onthaasting in het algemeen en veiligheid en rust, maar ook de natuur, het kleinschalige.”

Dorpen en gemeenten kunnen volgens Latten hun specifieke aantrekkingskracht verder vergroten. Niet elke gemeente is immers hetzelfde. Sommige gemeenten zullen zich misschien kunnen focussen op jonge gezinnen, terwijl andere zich meer zouden kunnen richten op mensen zonder kinderen of ouderen. Latten: “Ik denk ook dat die differentiatie belangrijk is. Dat is weer het beleid van de gemeenten. Hoe profileer je je? Wat is je branding? Wat is je sterke punt? Is het de natuur? Is het de kleinschaligheid? Wat is het precies?”

Stimulering vanuit de overheid

Om een tweede woonplek te stimuleren, pleit Latten voor maatregelen van de overheid, zoals herinvoering van de hypotheekrenteaftrek voor een tweede woning. Latten: “Je zou de gebieden kunnen selecteren. Alleen daar de hypotheekrenteaftrek voor een tweede woning weer invoeren, waar het echt slecht gaat. Als een soort subsidiërende maatregel met als doel dat de overheid uiteindelijk geen geld hoeft uit te geven om een sociale neergang te stoppen. Je gunt iemand die daar investeert een extra aftrek, een financieel voordeel. Maar het doel is niet om die persoon te bevoordelen, nee, je hoopt dat daardoor het hele dorp, de hele streek weer gelift wordt.”

Daarnaast vindt Latten het vreemd dat je als burger wordt tegengewerkt om op twee plekken te wonen. “Je mag eigenlijk maar op één plek ingeschreven staan in de GBA en dat is belangrijk voor de gemeente waar je je dan inschrijft. Want daar krijgt de gemeente weer gelden voor.” Dat is volgens hem dan ook meteen de reden dat veel gemeenten tegen tweede woonplekken zijn. Latten: “Maar als je uitgaat van nieuwe leefstijlen, waarom zou je het dan niet mogelijk maken dat iemand officieel op twee plekken staat ingeschreven, waarbij beide de gemeenten voor de helft bijdragen krijgen, maar de betreffende persoon het ook in zijn belastingformulieren kan aangeven?” Latten betreurt het dat de politiek traag reageert en kennelijk de voordelen nog niet ziet.

 (Bron: NVM.nl)